Fundacja Europejskiej Kultury Prawnej

HISTORIA I TEORIA PRAWA

PRAWO PUBLICZNE

PRAWO PRYWATNE

PODZIAŁ WEDŁUG PAŃSTW

O prawniczym pisaniu słów kilka/ A few words about legal writing

O prawniczym pisaniu słów kilka/ A few words about legal writing

Kształcenie prawnika w Stanach Zjednoczonych wygląda zupełnie inaczej niż w systemie opierającym się na prawie pisanym, czyli w Polsce. Amerykański student prawa codziennie rozwija swoje umiejętności: logicznego myślenia, poprawnego i spójnego formułowania myśli i argumentacji. Cały system jest nastawiony na kształcenie praktyczne i rozwój konkretnych umiejętności wymaganych w pracy prawnika. Nikt nie uczy się na pamięć przepisów, wszyscy uczą się jak wykorzystać je w praktyce.

Przedmiot Legal Research and Writing (bądź Legal Drafting) jest obowiązkowy dla studentów amerykańskich law schools zazwyczaj już na pierwszym z trzech lat studiów. Jest to podstawowy kurs, w czasie którego studenci uczą się pisania pism procesowych, opinii oraz sporządzania szeregu innych dokumentów. Nie polega to na streszczaniu studentom treści przepisów procedury cywilnej, ale na bardzo szczegółowym i precyzyjnym szkoleniu z zakresu sporządzania takich pism. Kładzie się przy tym szczególny nacisk to, alby wszystkie myśli były jasne i łatwo zrozumiałe. Akcentuje się również, jak istotne są cele i żądania klienta, jak zidentyfikować i wyeliminować nieścisłości oraz jak uprościć skomplikowane idee i rozwiązania prawne.

Amerykanie wypracowali swój sposób pisania opinii prawnych, zupełnie inny od europejskiego. Prawnicy mają pisać opinie bez tzw. legalizmów, a więc prostym językiem, zrozumiałym dla każdego odbiorcy (klienta). Poza tym mają być to opinie, w których wskazuje się konkretne rozwiązanie dla klienta i popiera je argumentami, niekoniecznie natury prawnej. W Europie pisze się bardzo długie opinie, w których opisuje się skomplikowane problemy prawne. Piszący cytują orzecznictwo, ale prawda jest taka, że klient nie rozumie z tego co drugiego słowa. Amerykanie kształcą więc od samego początku swoich prawników w sztuce pisania memorandum. Studentom pokazywane są przykładowe pisma, następnie dogłębnie analizowane, a jeśli wystąpi taka potrzeba, krytykowane. Studenci są zobowiązani w trakcie kursu do napisaniu kilku ważniejszych dokumentów oraz do wykonania wielu ćwiczeń. Są to między innymi tzw. briefing cases, a więc opracowywanie casów w pewien z góry określony sposób: opisuje się strony, ich żądania, argumentację sądu i rozstrzygnięcie, przy czym to tok rozumowania sądu ma największe znaczenie. Na Harvard Law School takie zajęcia przeprowadzane są w formie tzw. moot courtów, które są symulowanymi postępowaniami sądowymi. Studenci zazwyczaj spędzają pierwszy semestr na poszukiwaniu informacji i pisaniu memorandów, a następny na prezentowaniu ustnych wypowiedzi. Na drugim semestrze każdy student pierwszego roku ma obowiązek wzięcia udziału w First-Year Ames Moot Court Program, w którym w grupach dwuosobowych streszcza się i uzasadnia sprawę przed sądem drugiej instancji. W naszym systemie moot courty nie są wykorzystywane na zajęciach, czasem jednak w takiej formie są organizowane konkursy dla studentów. Możliwy jest również kurs Advanced Legal Research and Writing, którego celem jest poznanie zaawansowanych technik pisarskich. Studenci sporządzają wówczas pisma np. do Sądu Najwyższego.

Studenci uczą się nie tylko pisania, ale i tego jak odnaleźć daną informację w systemach takich jak WESTLAW czy LEXIS. WESTLAW jest jednym z największych internetowych systemów pozwalających na wyszukanie informacji prawnikom w Stanach Zjednoczonych. Zawiera około 40 000 case’ów, prawo pisane stanowe oraz federalne, artykuły z gazet i czasopism, czasopisma prawnicze i publikacje oraz traktaty. Każdemu z takich dokumentów nadany zostaje numer, co pozwala na klasyfikację prawa amerykańskiego. Dzięki zastosowaniu KeyCite użytkownicy mogą sprawdzić czy dany case jest nadal dobrym prawem tzn. czy nie został zmieniony przez kolejne orzeczenie albo ustawę. WESTLAW oferuje również zaawansowane wyszukiwanie dzięki funkcjom CourtExpress czy Find& Print. Aby korzystać z tego systemu konieczne są: wiedza i doświadczenie. Jest to podstawowe narzędzie pracy dla amerykańskich prawników, dlatego też kurs Legal Research jest dla studentów obowiązkowy.

Amerykanie uczą się również jak wyszukać informacje w publicznych rejestrach. Takie rejestry są łatwo dostępne w Internecie i tak np. dla stanu Floryda jest ich 128. Można się z nich dowiedzieć w zasadzie wszystkiego: począwszy od rejestrów urodzeń, zgonów, małżeństw i rozwodów, przez rejestr samochodów, organizacji pożytku publicznego, przedsiębiorstw, posiadaczy broni, ubezpieczeń, instytucji finansowych,  nieruchomości na sprzedaż po rejestr zastawów i rzeczy skradzionych. Na stanowych stronach internetowych znajdują się zazwyczaj odesłania do agencji, które również prowadzą swoje rejestry oraz stanowią prawo. Szybkie i sprawne poruszanie się po tych narzędziach wymaga wprawy, dlatego też studenci korzystają z nich często na zajęciach.

Niektóre law school oferują swoim studentom bardzo zaawansowane i wyspecjalizowane kursy z Legal Writing. Columbus School of Law na Catholic University of America w Washingtonie oferuje m. in kursy pisania z zakresu: umów, legislacji, etapu przesądowego (pre-trial), telekomunikacji, handlu, dla praktyków z zakresu prawa karnego. Ciekawe jest to, że studentów uczy się jak pisać ustawy, czego w Polsce w ogóle się nie praktykuje. Amerykański student jest w stanie napisać umowę, tak aby była ona skuteczna i korzystna dla klienta. Doskonale wie, co powinno być zawarte w klauzuli arbitrażowej. W naszym systemie kształcenia dopiero aplikanci mają dostęp do tego typu wiedzy. Polski student spędza pięć lat na uczeniu się ustaw na pamięć.

Dla studentów L.LM. (studia podyplomowe) oraz J.D. (studia doktoranckie) przedmiot Legal Research and Writing jest również obowiązkowy. Wielu z nich przyjeżdża do Stanów właśnie po to, by posiąść te umiejętności pisarskie, które dla amerykańskich prawników są tak naturalne.

Okazuje się jednak, że nie tylko umiejętności pisarskie są niezbędne w pracy prawnika. Amerykańskich studentów kształci się również w zakresie precyzyjnego i jasnego wypowiadania się przed sądem. Studenci ze swoimi profesorami chodzą na rozprawy do sądów wyższych instancji i słuchają przemówień obecnych tam adwokatów. Następnie na zajęciach analizują takie wypowiedzi, poszukują w nich tych wzorcowych.

W Polsce takie praktyki nie są popularne, co odbija się na dużo niższej jakości pism oraz wypowiedzi przed sądem niż w Stanach Zjednoczonych. Studenci, którzy właśnie ukończyli studia nie mają żadnych umiejętności pisarskich, nie potrafią sami nawet sporządzić najprostszego pisma.

A few words about legal writing.

Legal education in United States looks completely different than in a system based on written law, namely in Poland. An American law student every day develops their skills: logical thinking, formulating correct and coherent thoughts and reasoning. The whole system is focused on practical education and development of determined skills essential for lawyers job. No one memorizes the provisions of codes, everyone learns how to use them in practice.

Legal Research and Writing or Legal Drafting class is mandatory for American law student, including first-year (of three years). This is a basic course, where students learn how to write petitions, legal opinions and other official documents. It does not rest on summarizing students the meaning of the provisions of civil procedure, but on detailed and precise legal writing training. What is particularly emphasized in the classroom is that all the thoughts must be clear and easily understandable. The importance of client’s purposes and demands, how to identify and eliminate inadequacy and how to simplify complex ideas and solutions is also stressed.

The Americans developed their own style of writing legal opinions, completely different from the European one. Lawyers shall write their opinions without so called legaleses, in plain English, understandable for each reader (a client). Besides, in these opinions specific solution for the client shall be intimated and justified by the use of not necessary legal argument. However, Europeans write very long opinions, that contain complex legal problems. They often cite judicial decisions, but the true is that the client does not understand every second word of it. The Americans teach their lawyers from the very beginning how to write a successful memoranda. They show students exemplary writings, which are then carefully analyzed and if needed criticized. Students have to write a few major writings and many in-class workshops. These are so called briefing cases exercises i.e. developing cases in a certain way: indicating the parties, their claims, reasoning of the court and the result, but it is the reasoning which matters the most. Harvard Law School offers this class as moot courts which are simulated court proceedings. Students typically spend a semester researching and writing the memorials, and another semester practicing their oral arguments. In the spring semester, each first-year student is required to participate in the First-Year Ames Moot Court Program as to brief and argue a moot appellate case in a team of two. In our system moot courts are  not used in classrooms, although competitions for students are sometimes organized this way. There is also Advanced Legal Research and Writing class which is devoted to developing advanced writing skills. Students usually learn how to write documents to the Supreme Court.

Students learn not only how to write but also how to find information in online systems like WESTLAW or LEXIS. WESTLAW is one of the primary online legal research services for lawyers in the United States. The resources on WESTLAW include more than 40,000 databases of case law, state and federal statutes, newspaper and magazine articles, law journals, law reviews and treaties. Legal documents on Westlaw are indexed to the key system which enables to classify U.S. law. Other significant Westlaw features is KeyCite, which allows customers to determine whether a case is still good law, or if it was changed by new cases or statues. WESTLAW offers also advanced search devices like CourtExpress or Find&Print. To use this system one needs knowledge and some experience. It is a basic tool for American lawyers and this is why Legal Research classes are mandatory for students.

The Americans learn also how to find information in public records. These records are easily available in the Internet and the State of Florida has 128 of them. You can find there almost every necessary piece of information including: register of births, deaths, marriages and divorces, vehicles, charities, companies, gun holders, insurances, finance institutions, estates for sale, securities and stolen properties. There are usually links on the websites of states to agencies, which also have their own registers and legislation. Again, fast and successful usage of these tools needs knowledge and experience, so students use them frequently in the classroom.

Some law schools offer their students very extensive and specialized legal writing courses. Columbus School of Law at Catholic University of America in Washington D.C. offers also: contract, legislation, pre-trial, telecommunication, transactional drafting and courses for criminal practitioners. Interestingly enough, students are taught how to write statues, what does not happen in Poland at all. An American student can easily draft a contract so as it is successful and beneficial for the client. He knows perfectly well what should be included in an arbitration clause. In our education system only legal trainees have access to this kind of knowledge. A Polish law student usually spends five years on memorizing statues.

Legal Research and Writing class is also mandatory for L.LM. and J.D. students. A part of them wants to study in U.S. mainly to gain these writing skills, which for American lawyers are so natural.

It turns out that not only writing skills are essential for lawyers job. American law students are also taught how to speak clearly and coherently in the courtroom. Students and their professors go to courts of higher instances (usually Courts of Appeal) and listen to speeches of attorneys. Then they analyze these speeches in a classroom and look for exemplary ones.

These practices are not common in Poland and, as a result the quality of legal documents and speeches in courts is much lower than in U.S. Polish graduates possess no writing skills at all. They can’t even write alone basic documents.

Patrycja Cierlak

Pozostaw komentarz